nafile değil bu toplantılar…

Seniye Nazik IŞIK ([1])

Cennetçeşme’de bir akşam saati… Bir etkinlik planlama toplantısını gözlemlemeye gidiyorum. Beni Hak Arayanlar Derneği’ne götürecek arkadaşlarımla otobüs durağında buluştuk. Derneğin ismini çok sevdim. Nedense bana “yalınayaklar hareketi”ni([2]) anımsatıyor. Belki de bu akşam katılacağım bu toplantıda boy vermekte olan hareketten beklentim yalınayaklar hareketinin ortaya çıkardığı sonuç kadar büyük olsun istediğimdendir.

Sorun: 540 hektarlık, Karabağlar’ın neredeyse üçte biri, 16 mahalleyi kapsayan bir alanda kentsel dönüşüm yapılacak. Peki, orada yaşayanların haklarını nasıl korunacak? İnsanlar yaşam alanlarını, okullarını, sokaklarını, konu komşularını, dostlarını, huzurlarını kaybetmeden nasıl olacak bu iş?

Bilinmezlerle dolu bir süreç boy vermiş. Mahalleye bir şirket bürosu açılmış, insanlara “uzlaşma tutanağını imzala” denmekte. Bazısına göre 17 bin, bazısına göre 27 bin hak sahibi var bu kocaman alanda. 17 bin diyenler sadece tapusu olanları, 27 bin diyenler ilaveten kiracılarla tapusuzları da dikkate alıyor. Sayılar karşısına çıkanı ezecek kadar kocaman aslında… Etkili olabilmekse, bu buluşmalara, konuşmalara, birbirine güvenmeye bağlı… Gemisini kurtaranın kaptan sayıldığı dünyada birbirine inanmak zor iş. Ama onlar zorları gerçekleştirmiş, buraları dağ taş kırlık olmaktan yeni bir hayatın yeşerdiği alanlara dönüştürmüş bir neslin çocukları, torunları… Güvendim onlara; yine yapabilirler, yine başarabilirler, yeni bir hikâye yazabilirler.

 

13 Kasım 2014 Tarihli Karabağlar Kentsel Dönüşüm Platform Toplantısı

 

Mahalleliler haklarını aramak için yan yana gelmeye başlamış; Limontepe, Salihomurtak ve Cennetçeşme’de kentsel dönüşüm dernekleri kurulmuş. Mardinliler, Tokatlılar hemşeri dernekleri yan yana gelmiş. Karabağlar Kentsel Dönüşüm Platformu doğmuş, büyüyor. İnşaat Mühendisleri Odası toplantılara gelip bilgilendirmeler yapıyor. Karabağlar Belediye Meclisi’nden üç Meclis üyesi, Karabağlar Kent Konseyi Sekreteri toplantıya katıldı. (Buradaki kentsel dönüşümde belediyeye yok aslında, bu bölgede iş Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın işi.)

Onlarca konuşma dinledim. Kulaklarımda sesler kaldı.

Dönem’in sesi “… kadınlar olmadan evlere ulaşılamaz… evinizdeki insan size inanmazsa sokaktaki mahalledeki hiç inanmaz…” diyor. İçimden yüzyıldan fazla bir zaman geriden bir kadın sesi yükseldi; Yaşar Nezihe’nin sesi:

“Boynundan esaret bağını parçala, kes, at!

Kuvvettedir hak, hakkını haksızlara anlat.”

Cemalcan’ın sesi basit, açık, anlamlı talepleri sıraladı:

“(1) İmar planları ortaya çıkmadan ve kesinleşmeden uzlaşmaya gidilmemeli;

“(2) Uzlaşma tutanağı birlikte hazırlanmalı dayatılmamalı;

“(3) Projeler hazırlanırken sözümüz yerimiz olmalı; yerinde dönüşüm esas olmalı,

“(4) 540 hektarın içinde bir yerlerde değil kendi mahallemde, kendi komşularımla kalmalıyım;

“(5) 540 hektarın yarısı hastane, okul, park, oyun sahaları gibi sosyal alanlar olmalı, üzerinden rant sağlanan alanlar oluşmamalı.”

Hindistan’dan yetişemediler elbet, ama, yalınayaklar hareketinin sesini duydum ben: “Çözümleri dışınızda aramayın, yaratın.”

Dedim, “nafile değil bu toplantılar”…

Nitekim, tekrar gittim, bir başka zamanda bir sokak bilgilendirme toplantısına katıldım. Yeniden gideceğim, bu yeni hikayenin dost tanıklara ihtiyacı var!

---

[1] Eşit Yaşam Derneği Başkanı. CHP’de çeşitli sorumlulukları var. Karabağlar’da oturuyor.

[2] Yalınayaklar Hareketi, Hindistan’da 1986’da kurulmuş bir okuldur. Diploma vermez. Özellikle kadınları, bazen sadece büyükanneleri eğitir, yetiştirir. Öğretmenleri halktan, iş içinde yetişmiş ustalardır. İnsanların ihtiyaç duyduğu neyse onu öğrenmesini ve üretmesini amaçlayan bir eğitim sistemi oluşturmuştur. İlk okullarını yalınayak yoksullar yaptığı için hareketin adı “yalınayaklar hareketi” olarak kalmıştır.